G n i a z d o

Góra Triglav jako pierwsza wyłoniła się z morza u zarania czasu. Jej nazwa zapewne zdradza imię tajemniczego przeciwnika Boga, dzięki któremu, według mitów Słowian, się to dokonało. Każdy Słoweniec, gdyż góra znajduje się na terytorium jego kraju, ma obowiązek dokonać choć raz w życiu jednej rzeczy - wspiąć się na jej szczyt. W czasie tej wyprawy może natknąć się na niezwykłego jelenia pasącego się na tych zboczach a zwanego Złotorogiem.

Złotoróg (Zlatorog) nie pożywia się byle czym. Jego pokarmem są przepiękne kwiaty, które wyrosły na spadzistej grani z krwi samego Trygława. Mają one cudowne właściwości lecznicze, potrafią uzdrowić z najbardziej śmiertelnych ran. Uratowały one samego Złotoroga, który o mało nie umarł ugodzony strzałą ścigającego go Zielonego Łowcy.

Złote rogi triglavski jeleń nosi nie tylko od parady. Tylko dzięki nim można się dostać do skarbu ukrytego pod górą. Są swoistym kluczem pozwalającym dostać się do wnętrza góry Triglav.

Złotoróg przechadza się w okolicach doliny przez Słoweńców zwanej Trenta. Legenda o nim jest szczególnie popularna na terytorium Karyntii, ale również można się na nią natknąć w niektórych częściach Austrii i Włoch. Po raz pierwszy zapisał ją Karel Dežman w roku 1868.

Legenda Złotoroga rozbudza wyobraźnię Słoweńców po dziś dzień. W ostatnim czasie stał się bohaterem przynajmniej trzech książek. Najdokładniejszej diagnozy jego historii dokonała Monika Kropej w „Od ajda do zlatoroga” (2008). Nieco wcześniej i w bardziej popularnej wersji autorka ta zajęła się nim wraz z Roberto Dapitą w „Zlatorogovi čudežni vrtovi” (2004). W tym samym roku własną książkę opublikował również Anton Aškerc pod tytułem po prostu „Zlatorog”.

Więcej informacji o Złotorogu, ale również o takich postaciach jak wilczy gospodarz, Zielony Jurij, Vedovec, czy Kresnik a także podsumowanie wniosków płynących z najnowszych publikacji naukowych o mitach i religii Słowian będzie można przeczytać na łamach "Gniazda" już w tym tygodniu. W najnowszym 7. numerze znajdzie się artykuł Grzegorza Antosika "Efekty zagranicznych badań nad mitologią Słowian", cz. 2.