G n i a z d o

„Konik zwierzyniecki, wianki i sobótki” to pierwsza edycja pism Franciszka Gawełka, ludoznawcy, współinicjatora założenia Muzeum Etnograficznego w Krakowie. Wyboru pism Gawełka dokonał prof. Franciszek Ziejka.

On też wzbogacił książkę o aneks oraz wstęp, w którym tak charakteryzuje publikację: „Dziś podejmujemy próbę przypomnienia dorobku naukowego i publicystycznego Franciszka Gawełka, pozostającego w ukrytych w bibliotekach rocznikach pism, dorobku nieznanego często nawet specjalistom.

[…] W tomie niniejszym znajdzie Czytelnik prace Gawełka ściśle etnograficzne, związane z kulturą ludową polską, Krakowem, a także rodzinnym Radłowem. Natknie się także na dzieła Gawełka powstałe w związku z zabiegami o utworzenie w Krakowie Muzeum Etnograficznego.

Zdecydowaliśmy się przypomnieć również jego szkice historyczne, poświęcone wzmiankowanym wyżej miejscowościom, a to ze względu na wartość dokumentarną owych tekstów. Mamy nadzieję, że tom ten zainteresuje nie tylko zawodowych etnografów i etnologów, ale także szeroki krąg Czytelników, szukających dziś coraz częściej swoich korzeni, zafascynowanych bogactwem naszej kultury ludowej”.

W opracowaniach dziejów ludoznawstwa polskiego stosunkowo rzadko pojawia się nazwisko Franciszka Gawełka. Sprawa o tyle dziwna, że był on na przełomie XIX-XX wieku jednym z czołowych ludoznawców polskich, współinicjatorem założenia w Krakowie Muzeum Etnograficznego, sekretarzem Towarzystwa Muzeum Etnograficznego nade wszystko autorem pierwszej "Bibliografii ludoznawstwa polskiego".

Mimo że zmarł młodo, pozostawił po sobie spory dorobek naukowy, popularnonaukowy, a także publicystyczny, który z całą pewnością zasługuje na przypomnienie. Podobnie, jak na przypomnienie zasługuje biografia tego uczonego, organizatora i bibliografa w jednej osobie.

Franciszek Gawełek
Konik zwierzyniecki, wianki i sobótki. Wybór pism
Księgarnia Akademicka
Kraków 2010
stron: 435